บล็อกตันระหว่างสกรีนสีสูตรน้ำ: ดูยังไง แก้ยังไง และป้องกันยังไง

สกรีนไปได้สักพักแล้วลายเริ่มขาด ต้องหยุดเช็ดบล็อกบ่อยๆ อาการนี้ช่างสกรีนเรียกว่า บล็อกตัน เจอบ่อยกับสีสูตรน้ำ บทความนี้สรุปวิธีดู วิธีแก้กลางงาน และวิธีป้องกัน จากข้อมูลบนหน้าสินค้า SK

บล็อกตันคืออะไร ดูยังไง

บล็อกตันคือสีที่แห้งค้างอยู่ในรูผ้าสกรีน รูที่ตันสีจะลงไม่ได้ ลายบนเสื้อจึงไม่เต็ม สังเกตได้จาก

• ลายบนเสื้อขาดเป็นจุด หรือขอบลายไม่คม
• มองที่ลายบนบล็อก เห็นฝ้าขาวติดตามรูผ้า ฝ้าขาวนี้คือตัวที่ทำให้สีไหลผ่านไม่ดี
• ต้องหยุดเช็ดบล็อกบ่อย งานสกรีนไม่ต่อเนื่อง

ทำไมสีสูตรน้ำถึงทำให้บล็อกตัน

สีสูตรน้ำแห้งบนบล็อกได้ง่าย ต้องคอยดูแลระหว่างพิมพ์ ส่วนสีพลาสติซอลไม่แห้งบนบล็อกเพราะต้องใช้ความร้อนอบ ปัญหาบล็อกตันจึงเจอกับสียาง และสีลอยสูตรน้ำมากกว่า

เบอร์ผ้าก็มีผล ยิ่งเบอร์สูง รูผ้ายิ่งเล็ก สีก็ตันได้ง่ายขึ้น หน้าสินค้าสียางสูตรน้ำของ SK จึงแนะนำผ้าสกรีน 100–120 เมช และให้ผสม น้ำยาชะลอบล็อกตัน SK-U เมื่อใช้ผ้าละเอียดกว่านั้น

บล็อกตันกลางงาน แก้ทีละขั้น

1. หยุดสกรีน เก็บสีออกจากลาย หรือพักสีไว้ในบล็อกก็ได้
2. เช็ดลาย ด้วยผ้าชุบน้ำบิดหมาด
3. ดูฝ้าขาว ในรูผ้า เช็ดจนบริเวณที่ตันกลับมาใส
4. ถ้ายังไม่หาย ล้างบล็อกด้วยสบู่อุตสาหกรรมล้างบล็อกสกรีน ซึ่งหน้าสินค้าบอกว่าใช้ล้างสีที่อุดตันลายสกรีนได้ แล้วเป่าหรือตากบล็อกให้แห้ง
5. ก่อนพิมพ์ต่อ ผสมสารช่วยให้สีลื่นตัวตามหัวข้อถัดไป

สารช่วยไม่ให้บล็อกตัน 2 ตัวของ SK

ทั้งสองตัวมีคำเตือนเหมือนกัน คือห้ามใช้เกินอัตราที่แนะนำ และถ้าจะผสมกับสีหรือเคมียี่ห้ออื่น ให้ทดลองกับสีจำนวนน้อยก่อน เพราะอาจเกิดปฏิกิริยาที่ไม่ต้องการ ถ้าเข้าตาหรือเข้าปาก ให้ล้างด้วยน้ำเปล่าทันที และเก็บให้พ้นมือเด็ก

กันบล็อกตันตั้งแต่ก่อนเริ่มงาน

• เลือกเบอร์ผ้าให้ตรงกับสี สียางสูตรน้ำใช้ 100–120 เมช สีลอยสูตรน้ำใช้ 80 / 100 / 120 เมช ตามความละเอียดของลาย ดูเบอร์ที่มีได้ที่ผ้าสกรีน DPP
• ใช้ผ้าละเอียดกว่า 120 เมช ผสม SK-U ตามที่หน้าสินค้าสีแนะนำ
• สกรีนเสร็จแล้วล้างทันที ตักสีเก็บออกจากบล็อก ล้างบล็อกด้วยสบู่ล้างบล็อก ถูทั้งด้านหน้าและด้านหลัง ล้างด้วยน้ำเปล่า แล้วตากให้แห้ง

คำถามที่พบบ่อย

ใส่ SK-U หรือ M-90DC เยอะๆ จะยิ่งกันบล็อกตันได้ดีไหม?
ไม่ควร หน้าสินค้าทั้งสองตัวเตือนว่าห้ามใช้เกินอัตราที่แนะนำเด็ดขาด

สบู่ล้างบล็อกทำให้ลายบนบล็อกหลุดไหม?
หน้าสินค้าบอกว่าไม่ทำให้บล็อกหลุด ใช้ได้กับบล็อกที่ใช้สีเชื้อน้ำและสีพลาสติซอล ใช้ล้างแปรงปาดสีและรางปาดกาวได้ด้วย

สีพลาสติซอลบล็อกตันไหม?
สีพลาสติซอลไม่แห้งบนบล็อกเพราะต้องใช้ความร้อนอบ ปัญหาสีแห้งค้างในรูผ้าจึงเจอกับสีสูตรน้ำเป็นหลัก

อ่านต่อ

• ไขปัญหาการพิมพ์สกรีนที่มักเกิดขึ้นระหว่างการใช้งาน
• เบอร์ผ้าสกรีน (เมช) เลือกเบอร์ไหนดี
• สีลอย สีจม สียาง ต่างกันยังไง
• อยากเปิดร้านสกรีนเสื้อ ต้องมีอุปกรณ์อะไรบ้าง

เรียบเรียงโดยทีมงาน SK สีและเคมี จากข้อมูลบนหน้าสินค้า SK · ปรับปรุงล่าสุด พ.ย. 2569
ภาพปก: Valentin Lacoste (Unsplash License)